wait لطفا صبر کنید

تبليغات

بيانات رهبر انقلاب»بيانات رهبر انقلاب

تعداد بازدید (4192)
00

توصيه رهبر انقلاب به هيئات مذهبي

هيئت‌هاي مذهبي داراي چند ويژگي هستند كه آنها را از ساير تشكل‌ها و جمع‌ها جدا مي‌سازد: اولين ويژگي‌شان اين است كه توسط مردمي كه علاقه‌مند به اسلام و ائمه‌‌ي طاهرين عليهم‌‌السلام هستند اداره مي‌‌شوند و بر محور عشق به ائمه‌ي طاهرين عليهم‌‌السلام تشكيل شده‌‌اند. ويژگي دوم اين است كه هزينه‌­هاي اين هيئت‌­ها توسط خود مردم تأمين مي­‌شود و نه دستگاه‌هاي دولتي و حكومتي. ويژگي سوم هم اين است كه سه عنصر «مردم»، «روحانيت» و «مداح» در اين هيئت‌­ها جمع شده‌‌اند. «مردم» هيئت را تشكيل مي­‌دهند و هزينه‌­هايش را تأمين مي‌­كنند، «روحاني» به‌عنوان كسي كه معرفت و محبت به ائمه عليهم‌‌السلام را گسترش مي‌‌دهد، و «مداح» هم به‌‌عنوان هنرمندي كه مي‌­تواند اين محتوا را به دل و جان مردم منتقل كند در هيئت حضور دارد.

هيئت‌هاي مذهبي در طول تاريخ به‌‌خصوص در طول تاريخ تشيع در ايران، عامل اصلي گسترش فرهنگ اسلامي در بين مردم و نهادينه كردن آن بوده‌‌اند. رهبر معظم انقلاب راجع به اين موضوع فرموده‌اند: «ما مسلمان‌ها و به‌خصوص ما شيعيان، امتيازي داريم كه ديگر مليت‌ها و اديان اين امتياز را به قدر ما ندارند و آن عبارت است از اجتماعات ديني كه به شكل روبه‌رو، چهره به چهره، نفس به نفس تشكيل مي‌شود كه اين را در جاهاي ديگر دنيا و در اديان ديگر كمتر مي‌شود پيدا كرد. هست؛ نه به اين قوّت، نه به اين وسعت، نه به اين تأثيرگذاري و محتواهاي راقي.» (۱۳۸۷/۴/۴)
 
توصيه‌هاي رهبر انقلاب به هيئات:
توصيه‌­هايي كه رهبري در مورد هيئات مذهبي مطرح مي­‌كنند، زياد و متنوع است اما مي‌توان آن‌ها را به‌طور كلي در شش دسته طبقه‌بندي كرد: 
 فضاي هيئت
درباره‌ي فضاي جلسات، حضرت آقا معتقدند كه بايد تلفيقي از عنصر «منطق» و «عاطفه» باشد. ايشان معتقدند اساس حركت تشيع بر «منطق قوي» و «عواطف» استوار است. يعني اگر جلسه‌‌اي باشد كه بحث­‌هاي استدلالي آن زياد باشد، اما بحث‌‌هاي محبتي و عاطفي آن كم باشد، اين جلسه معمولاً نمي‌­تواند مخاطب را جذب خودش كند. افراد معمولاً سراغ جلسه‌‌اي مي­‌روند كه بخشي از آن استدلال باشد و بخشي هم عاطفه. اين امتزاج عاطفه و استدلال هميشه مورد تأكيد رهبر انقلاب بوده است. ايشان فرموده‌‌اند: «اولاً اساس حركت عمومي تشيع علاوه بر منطق قوي بر عواطف بود. از روز اول تا امروز در كنار عقل، عشق حضور جدي داشت؛ براي همين هم حركت تشيع نابود نشد يعني از بين نرفت و الا بايد صد مرتبه در امواج متلاطم سياست‌هاي متعرض و عنان­‌آلود نابود شده بود. منطق قوي است. يعني صرف عواطف نيست، اما منطق تنها هم نيست. عواطف هم با آن درآميخته است. اين از آن‌جاهايي است كه عقل و عشق با هم مي‌­سازد.» (۱۳۸۱/۷/۲۰)
 منبر
ايشان در جلسه‌اي در جمع فعالان هيئت‌‌هاي رزمندگان اسلام درباره‌ي اهميت و كاركرد منبر در هيئت فرمودند: هيئت‌‌هاي مذهبي بايد كلاس درس باشد. يعني اين‌طور مي­‌فرمايند كه اگر كسي ۱۰ جلسه يا يك دهه رفت پاي منبري نشست، آخر دهه احساس كند يك مطلب را فهميده است. مثلاً فهميده باشد كه خواص و عوام عاشورا چه كساني بودند و چه موضوعاتي موجب شد تا عده‌اي در برابر امام معصوم عليه‌السلام قرار بگيرند و او را به شهادت برسانند. لذا ايشان در مورد بحث منبر مي­‌فرمايند كه عزاداري را واقعاً به معناي حقيقي كلمه بايد به صورت كلاس درس دربياوريم. اين حالت را ما الان كم مي‌­بينيم، به‌خصوص در هيئت­‌ها كم مشاهده مي‌­شود. اين جزو نقص­‌هاي كار كنوني كشور ما است. اين همه مجالس عزا و اين همه مناسبت‌­هاي مربوط به وفات و شهادت و مواليد ائمه عليهم‌السلام كه اجتماعات مردم را به صورت طبيعي به وجود مي­‌آورند يك فرصت بسيار بزرگي است و فرمودند از اين فرصت­‌ها بايد شما استفاده كنيد. (۱۳۸۶/۸/۲) 
 هيئت نبايد سكولار باشد
در جلسه‌اي كه سال گذشته اعضاي ستاد مركزي هيئت رزمندگان اسلام خدمت حضرت آقا رسيدند، بنده صحبت كردم و اشاره داشتم كه ما در هيئت­‌ها به شعرا و سخنرانان خودمان گفتيم كه بايد به دغدغه­‌هاي نظام اسلامي كه دغدغه‌ي مردم هم هست پرداخته شود و از اين جلسات بايد براي بصيرت‌‌افزايي استفاده شود. ايشان هم بعداً در خلال صحبت خود به همين موضوع اشاره كردند و فرمودند: «يك نكته هم همين مطلبي است كه آقاي نجات اشاره كردند كه درست هم هست. هيئت‌ها نمي‌توانند سكولار باشند؛ هيئتِ امام حسينِ سكولار ما نداريم! هركس علاقه‌‌مند به امام حسين است، يعني علاقه‌‌مند به اسلام سياسي است، اسلام مجاهد است، اسلام مقاتله است، اسلام خون دادن است، اسلام جان دادن است؛ معناي اعتقاد به امام حسين اين است. اين‌كه آدم در يك مجلس روضه يا هيئت عزاداري مراقب باشد كه نبادا وارد مباحث اسلام سياسي بشود، اين غلط است.»
يعني هيئت اين نيست كه به سياست كاري نداشته باشد؛ چون بعضي سخنران­‌ها عادت كردند كه مي­‌گويند ما سياسي نيستيم. رهبر انقلاب معتقدند اين عبارت، عبارت صحيحي نيست. ايشان فرموده‌‌اند: «يكي از خصوصيات ائمه‌ي طاهرين اين بوده كه همه‌ي آن‌ها مبارزين و مجاهيدن في‌سبيل الله بودند. يكي از ائمه‌ي طاهرين را سراغ نداريد كه اين‌ها در موضع مجاهدت و مبارزه قرار نداشته باشد.» (۱۳۸۲/۸/۲)
اين آموزه و اين خط همان عاملي است كه موتور محركه‌ي شيعه را به كار انداخته است و ما بعد از ۱۳۰۰ سال از ظهور اسلام، شاهد هستيم پرچم شيعه در مناطقي از جهان اسلام بلند شده و اين مسأله باعث عصبانيت سياسيون، متعصبين و متحجرين منطقه و جهان شده است. ما قبل از انقلاب با تمسك به همين آموزه‌‌ها مبارزه مي‌­كرديم. شهادت‌­طلبي‌‌ها و مبارزه‌ي ما با طاغوت از همين منبرها شروع ‌شد. يعني اين‌كه حضرت امام رحمه‌الله عصر روز عاشوراي سال ۴۲ تشريف مي‌­برند به مدرسه‌ي فيضيه و آن منبر معروف خود را مي‌روند و خطاب به شاه مي­‌گويند كه اي جناب شاه! من به تو نصيحت مي‌‌كنم، دست از اين اعمال و رويه بردار، من ميل ندارم كه اگر روزي ارباب‌‌ها بخواهند تو بروي، مردم شكرگزاري كنند؛ ‌ من نمي‌‌خواهم تو مثل پدرت بشي و شروع مي­‌كنند به شاه نصيحت كردن. بنابراين حضرت امام در برهه‌‌هاي مختلف از عاشورا و تاسوعا و اربعين و محرم و صفر استفاده كردند براي پيروزي نهضت عليه رژيم. اين يعني هيئت سياسي.
همچنين پس از پيروزي انقلاب هم ما از اين ظرفيت استفاده كرديم. يعني ما در دفاع مقدس با تمسك به مبارزه و شهادت­‌طلبي ائمه عليهم‌‌السلام بود كه رزمندگان خودمان را تشويق مي­‌كرديم؛ رزمندگان ما با سربندهاي «يا فاطمة‌الزهرا» و «يا حسين» به جبهه‌ها ‌رفتند و در آن‌جا هم مي‌­گفتند كه ما مي‌­خواهيم همان‌طور كه امام حسين عليه‌‌السلام شهيد شد، ما هم شهيد بشويم.
پس معرفت‌زايي و شناخت بايد از مهمترين كاركردهاي هيئت­ باشد. يكي از مهم‌ترين كارها اين است كه به مردم بگوييم «هويت حسيني» و «هويت يزيدي» در دوران حاضر مربوط به چه كساني است. چنان‌چه رهبر انقلاب فرموده‌اند: «فهميدن قضيه‌ي عاشورا فقط در تاريخ نيست، در هر زماني بايد ديد عناصر تشكيل‌دهنده‌ي هويت يزيدي كجا پيدا مي‌شود؟ آن‌‌گاه در مقابلش بايد عناصر تشكيل دهنده‌ي هويت حسيني را به ميدان آورد. منبر بايد انسان‌ساز باشد، انديشه‌ساز باشد. روضه و نوحه و سينه‌زني بايد فضا را از مسائل زنده‌ي حسيني، معرفت و آگاهي پر كند.» (۱۳۸۷/۱/۲۳)
راجع به مداحي به‌‌طوركلي نظر رهبر انقلاب اين است كه اگر محتواي شعر و نوع خواندن آن مداح هنرمندانه باشد بعضاً تأثيرش از دو يا سه منبر هم بيشتر است. بارها ايشان در صحبت‌­هاي خود فرموده‌اند كه مداح باعث «معرفت‌‌افزايي» به افراد مي‌­شود. ايشان مداحي را «جوشاندن چشمه­‌هاي عواطف در دل‌­ها» مي­‌دانند: «مداحي، معرفت‌افزائي است. مداحي، پراكندن معرفت و حكمت و اميد و عقيده‌ي راسخ است. مداحي، جوشاندن چشمه‌هاي عواطف در دل‌ها است؛ با استفاده‌ي از هنر شعر، هنر آواز، هنر اجرا.» (۱۳۹۲/۲/۱۱)
يك موقع يك فردي راجع به واقعه‌‌ي كربلا داستاني مي‌­گويد كه داستانش، هم خيلي زيبا و هم خيلي حزن‌­انگيز است؛ آن فردي هم كه مي­‌شنود متأثر مي‌­شود؛ اما يك فرد ديگري مي­‌آيد همين داستان زيبا را تبديل به فيلم يا تئاتر يا يك اثر هنري مي‌­كند و آن وقت خيلي اثر مي­‌گذارد بر قلوب انسان‌ها؛ اثري كه درازمدت است. كار مداح هم مانند كار يك هنرمند است كه يك موضوع را با استفاده از نوا و صداي خوش و هنرمندانه به مخاطب عرضه مي‌كند كه موجب اثرگذاري بيشتر آن مي‌شود. رهبر انقلاب در يك جايي فرموده‌اند: «در كار مداحىِ شما چند چشمه‌ي هنري وجود دارد: شعرتان هنر است؛ صدايتان هنر است؛ آهنگي كه انتخاب مي‌كنيد، هنر است؛ اشارات و كارهايي كه انجام مي‌دهيد، هنر است. » (۱۳۷۷/۷/۱۹) لذا مي­‌گويند در مداحي، شعر خوب و هنرمندانه خواندن بسيار مهم است.
 اشعار مداحي
راجع به بحث شعر، حضرت آقا مي‌­گويند شعري را قبول داريم و مي‌­گوييم كه اين شعر براي مجلس امام حسين عليه‌السلام خوب است كه واجد چند خصوصيت باشد. فرموده‌‌اند شعر بايد «محكم»، «قوي»، «خوش‌‌­مضمون» و «قانع‌كننده» باشد: «شعر شما بايد خوب، محكم، قوي، خوش مضمون و قانع‌كننده باشد. گاهى قصيده‌اى كه شما مى‌خوانيد، به اندازه‌ي چند منبرِ يك منبرىِ خوش بيان تأثير مى‌گذارد. گاهى يك بيت شعرِ بجا به قدر يك كتاب قيمت دارد. اينها آسان و مجانى به‌دست نمى‌آيد. انسان بايد زحمت بكشد، كار و تلاش كند، شعر خوب را بيابد، آن را حفظ كند و بخواند.» (۱۳۷۷/۷/۱۹)
درباره‌‌ي خصوصيت ديگر شعر فرموده‌‌اند كه بايد داراي مفاهيم اسلامي باشد و صرف قشنگ و جذاب بودن كفايت نمي‌كند. مثلاً بعضي از اشعاري را كه مداحان مي‌­خوانند قشنگ است و آدم خوشش مي­‌آيد، اما هيچ مفهوم اسلامي همراهش نيست. افراد هم مي‌­آيند و همراهش گريه مي‌­كنند اما معرفتي در آن نهفته نيست. به همين دليل ايشان فرموده‌اند: «يكي از چيزهايي كه بايد در اين اشعار باشد، عبارت از مفاهيم بلند اسلامي - مثلاً در باب توحيد يا نبوت - است. بهترين اشعار قدما در باب توحيد و نبوت، همين مدايحي است كه شعراي بزرگ ما در مقدمه‌ي ديوان‌ها و مثنوي‌هايشان ذكر كرده‌اند و گفته‌اند.» (۱۳۶۸/۱۰/۲۸)
 سبك و آهنگ مداحي
درباره‌ي سبك‌هايي هم كه مداحان براي سرود‌ها و نوحه‌هاي خود در ايام ولادت و شهادت انتخاب مي‌كنند نيز ايشان توصيه‌ها و نكاتي دارند. اولين نكته‌­اي كه ايشان راجع به سبك روي آن تأكيد دارند، «توجه به موسيقي اصيل ايراني» است؛ ايشان معتقدند بسياري از گوشه‌‌هاي موسيقي ايراني برگرفته از مرثيه‌‌ها و مداحي­‌ها است. يعني بسياري از موسيقي­‌هايي كه الان مرسوم است و آهنگسازان ما در دستگاه‌­هاي مختلف مي‌‌سازند، برگرفته از مرثيه‌­هاي مداحي‌هاي قديمي در ايران است. بنابراين مداحان مي‌توانند از اين موسيقي اصيل سنتي ايران كه اتفاقاً داراي تنوع زيادي هم هست براي ساخت سبك‌ها و آهنگ‌هاي خود استفاده كنند: «ما در قديم از زبان موسيقي‌دان‌هاي معروف شنيده بوديم كه مي‌گفتند موسيقي اصيل ايراني را نوحه‌خوان و شبيه‌خوان‌ها حفظ كرده‌اند؛ موافق‌خوان، مخالف‌خوان، علي‌اكبرخوان، قاسم‌خوان. هر كدام يك دستگاهي را به اينها مي‌دادند كه بايد در آن دستگاه بخوانند. اين موجب شد كه موسيقي نانوشته‌ي ايراني - كه نه نُت داشت، نه نوشته داشت و نه چيز ديگري داشت - بتواند برسد به دست كساني كه اينها را با نُت و شيوه‌هاي جديد بتوانند ثبت و ضبط كنند.» (۱۳۸۶/۴/۱۴)
نكته‌ي بعدي «پرهيز از تقليد غلط از سبك‌هاي غربي» است. ايشان معتقدند از سبك­‌هاي غربي بايد پرهيز شود و در جاهاي مختلفي بر اين موضوع تأكيد كرده‌اند: «خواننده‌ي جلسه‌ي مداحي، ناگهان بيايد آهنگ‌هاي اروپائي را - آن هم به شكل غلط و نابلد بنا كند خواندن؛ سبك‌هائي كه فرض كنيد حالا فلان خواننده‌ي غربي يا مقلد عربِ آن غربي يك‌وقتي خوانده، ما اين را از او ياد بگيريم و بنا كنيم خواندن! كه قبل از انقلاب هم متأسفانه همين كارها را كردند. موسيقي اصيل ايراني را كه مي‌توانست نوع حلال هم داشته باشد - البته همان موسيقي اصيل، يك نوعش هم حرام است؛ فرقي بين ايراني و غير ايراني نيست - همان را هم ضايع كردند. البته بعد از انقلاب بهتر شد؛ اما حالا مثلاً مداح يا خواننده‌ي ما بيايد در راديو و تلويزيون به تقليد - آن هم غلط - آهنگ غربي يا آهنگ مجالس لهو را در مجلس ايمان و در مجلس معنويت تكرار كند، اين درست نيست؛ اين غلط است.» (۱۳۸۶/۴/۱۴)
به همين دليل هم ايشان به مداحان توصيه مي‌كنند كه خودشان آهنگ بسازند: «خودتان آهنگ بسازيد. اين همه ذوق و اين همه هنر وجود دارد. يقيناً در جمع علاقه‌مندان به اين جريان كساني هستند كه مي‌توانند آهنگ‌هاي خوبِ مخصوص مداحي بسازند؛ آهنگ عزا، آهنگ شادي.» (۱۳۸۴/۵/۵)
توصيه رهبر انقلاب درباره مراسم حسينيه امام خميني
حضرت آقا درباره‌‌ي جلسات حسينيه چند نكته را هم تذكر داده‌اند؛ مثلاً اين‌كه گفته‌‌اند چون مردم از يكي دو ساعت قبل از شروع جلسه به اين‌جا مي‌‌آيند و مي‌‌نشينند، برنامه‌‌ها طوري تنظيم شود كه وقت مردم تلف نشود. به همين خاطر دفتر مقام معظم رهبري برنامه‌‌ي نماز‌هاي ظهر و عصر ماه مبارك رمضان را اين‌گونه تنظيم كرده كه از يك ساعت قبل از اذان ظهر برنامه‌ي قرائت قرآن شروع شود. يا در ايام محرم و فاطميه، آقاي فلاح‌زاده از نيم ساعت قبل از اذان مي‌‌آيند و مسائل شرعي را مطرح مي‌‌كنند. اين باعث مي­‌شود كه وقت مردم بيهوده نگذرد.
در جلساتتان كتاب بخوانيد
ايشان يك‌بار خودشان به من فرمودند كه در اين جلساتي كه داريد، بعضي از كتاب‌­هاي خوب را بياوريد و از روي آنها براي حاضران بخوانيد. حالا ممكن است اين كتاب‌‌ها خاطرات رزمندگان باشد يا غيره. اين باعث مي‌‌شود كه افراد به كتاب خواندن عادت كنند. چون مردم عموماً عادت ندارند به كتاب خواندن. ما هم با توجه به همين مسأله در جلسات خودمان، بعضاً اين كار را انجام داديم.